Wat is GABA en waarom is het zo belangrijk voor je lichaam?
Ben je snel geprikkeld? Heb je last van slapeloosheid en blijft het maar malen in je hoofd? Dan heb je misschien GABA te kort. Dit stofje is onmisbaar als je tot rust wil komen. Denk je nu: ‘Wat is GABA’? No stress, we leggen het hier voor je uit.
GABA is...
Laten we starten met het technische gedeelte. GABA is een van de belangrijkste remmende neurotransmitters in het centrale zenuwstelsel en zit in verschillende perifere weefsels (1). Wat zijn neurotransmitters nu ook alweer? Neurotransmitters zijn de signaalstoffen binnen het zenuwstelsel. Het zijn stofjes waarmee zenuwcellen in je lichaam met elkaar kunnen communiceren. Door het proces van chemische synaptische overdracht stellen zij de hersenen in staat een heel aantal functies te vervullen.
Chemische synaptische transmissie gebeurt voornamelijk door het vrijkomen van neurotransmitters van presynaptische neurale cellen naar postsynaptische receptoren. Simpel gezegd: de zenuwcellen geven een neurotransmitter vrij in de synaps (dat twee zenuwcellen verbindt). Een andere zenuwcel neemt de neurotransmitter vervolgens op via zijn receptor. Voorbeelden van neurotransmitters zijn GABA, serotonine, adrenaline, noradrenaline, glutamaat, dopamine, enz. Veranderingen in de niveaus van specifieke neurotransmitters zijn waargenomen bij diverse neurologische aandoeningen, waaronder de ziekte van Parkinson, schizofrenie, depressie en de ziekte van Alzheimer (2).
Oké, en wat is GABA nu precies?
GABA is, vrij vertaald, het stofje dat we nodig hebben om tot rust te komen. Het is met andere woorden een kalmerende neurotransmitter. Hoe weet je of je een GABA tekort hebt? Wel, dit zijn alvast enkele symptomen van verlaagde GABA concentraties:
- Je blijft malen
- Je slaapt moeilijker in of hebt slaapproblemen
- Je hebt angstgevoelens
- Je kan je moeilijk concentreren
- Je bent onrustig
- Je bent gevoelig aan stress
- Je bent gevoelig aan overprikkeling
Hoe wordt GABA aangemaakt?
Referenties:
1. H.Y. Kim, T. Yokozawa, T. Nakagawa and S. Sasaki, Protective effect of γ-aminobutyric acid against glycerol-induced acute renal failure in rats, Food Chem Toxocol 42 (2004), 2009–2014.
2. Sheffler ZM, Reddy V, Pillarisetty LS. Physiology, Neurotransmitters. 2022 May 8. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan–. PMID: 30969716.
3. Jembrek MJ, Vlainic J. GABA Receptors: Pharmacological Potential and Pitfalls. Curr Pharm Des. 2015;21(34):4943-59. doi: 10.2174/1381612821666150914121624. PMID: 26365137.
4. Barrett E, Ross RP, O’Toole PW, Fitzgerald GF, Stanton C. ?-Aminobutyric acid production by culturable bacteria from the human intestine. J Appl Microbiol. 2012 Aug;113(2):411–7.
5. Duman RS, Sanacora G, Krystal JH. Altered Connectivity in Depression: GABA and Glutamate Neurotransmitter Deficits and Reversal by Novel Treatments. Neuron. 2019 Apr;102(1):75–90.
6. Kennedy D. B Vitamins and the Brain: Mechanisms, Dose and Efficacy—A Review. Nutrients. 2016 Jan 27;8(2):68.